Τετάρτη, 19 Σεπτεμβρίου 2012

Μαθήματα διαχείρισης κρίσεων

Κατά ένα περίεργο τρόπο, υπάρχει μια άγνωστη δύναμη, που με ένα τρόπο σχεδόν μαγικό, εκτινάσσει τα θέματα που είναι ξεχασμένα στο πάτο της λίστας των προτεραιοτήτων μας και τα στριμώχνει άτσαλα στην κορυφή, δημιουργώντας μια "κρίση". Άλλοτε μικρή, άλλοτε μεγάλη.

Για κάποιους, οι κρίσεις κρύβουν ευκαιρίες. Για κάποιους άλλους, κρύβουν προβλήματα. Όμως ο τρόπος χειρισμού της κρίσης, δείχνει πολύ περισσότερα.


Η κρίση

Ένα παράδειγμα χειρισμού κρίσης, είναι και ο τρόπος που το ΥΠΕΚΑ χειρίστηκε το θέμα των φωτοβολταϊκών μέσα στον Άυγουστο.

Η άγνωστη δύναμη που εκτίναξε τα φωτοβολταϊκά στην κορυφή της λίστας των προτεραιοτήτων του ΥΠΕΚΑ, ήταν το συσσωρευμένο έλλειμα του Ειδικού Λογαριασμού που χρηματοδοτείται από το τέλος ΑΠΕ.

Σύμφωνα με το δελτίο τύπου του ΥΠΕΚΑ, το θέμα λύθηκε με αποφασιστικότητα, διασφαλίζοντας τη βιωσιμότητα της αγοράς ενέργειας και την ελάχιστη επιβάρυνση του τελικού καταναλωτή. Η υπο κατάρρευση αγορά, προϊόν στρεβλώσεων στο ρυθμιστικό πλαίσιο, κακών υπολογισμών και κακών εκτιμήσεων, εξορθολογίστηκε και επανήλθε στην ομαλή λειτουργία.

Έτσι απλά, με τρεις αποφάσεις, ένα απόγευμα Παρασκευής, 10 Αυγούστου, σχεδόν στα κρυφά.

Η ευκαιρία

Όπως όλες οι κρίσεις, έτσι κι αυτή δημιούργησε ευκαιρίες. 

Η αναστολή έκδοσης αδειών, εκτίναξε στα ύψη το ενδιαφέρον επενδυτών για άδειες που έχουν κλεισμένες υψηλές τιμές πώλησης. Στήθηκε ένα απίστευτο πανηγύρι, με πρωταγωνιστές ξένους επενδυτές που θέλουν να επενδύσουν στον άφθονο ήλιο που διαθέτει η χώρα μας.

Επενδύσεις που θα γίνουν με ξένο εξοπλισμό και πολλές φορές ακόμα και με ξένα χέρια, με σκοπό να εισπράττουν κάθε χρόνο το τέλος ΑΠΕ που καταβάλλει ο Έλληνας πολίτης, μέσω του λογαριασμού της ΔΕΗ.

Πρόβλημα #1

Μόλις τον Ιούλιο, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών ήταν 1.015 MW. Μια ποσότητα ικανή για να δημιουργήσει την κρίση, που τόσο αποτελεσματικά χειρίστηκε το ΥΠΕΚΑ.

Υπάρχουν όμως ακόμα 5.500 MW αδειών, από τα οποία, 1.750 MW έχουν εξασφαλίσει τιμές πώλησης στα ίδια επίπεδα με τα ήδη εγκατεστημένα έργα που δημιούργησαν το πρόβλημα.

Με τους ρυθμούς του Ιουλίου (75 MW ανά μήνα σύμφωνα με τα στατιστικά του ΛΑΓΗΕ), το προϋπολογισμένο από τη ΡΑΕ τέλος ΑΠΕ για την περίοδο Αυγ'12-Ιουν'13, θα πρέπει να καλύψει τουλάχιστον την παραγωγή των ήδη εγκατεστημένων 1.015 MW και περίπου νέων 850 MW από τα προνομιούχα 1.750 MW.

Τα ερχόμενα χρόνια, το τέλος ΑΠΕ θα πρέπει να καλύψει τα υπόλοιπα 950 MW συν τα 3.750  MW που δεν έχουν ακόμα προσφορά σύνδεσης συν τα μεγάλα έργα που έχουν ενταχθεί ή πρόκειται να ενταχθούν στη διαδικασία fast track, για τα οποία η διαδικασία αδειοδότησης συνεχίζεται.

Το τέλος ΑΠΕ θα εκτιναχθεί σε απίστευτα ύψη, με τις ανάλογες συνέπειες για το ύψος του λογαριασμού της ΔΕΗ που λαμβάνει ο απλός καταναλωτής.

Πρόβλημα #2

Οι αποφάσεις του ΥΠΕΚΑ επηρεάζουν όμως και την αγορά των μικρών οικιακών φωτοβολταϊκών στις στέγες.

Μια αγορά που δεν κινείται με τη λογική της εξασφάλισης μιας άδειας και της χρηματοδότησης. Μια αγορά που κινείται από τις αποταμιεύσεις μικροεπενδυτών, δίνοντας εργασία σε μηχανικούς και τεχνίτες, που στράφηκαν στην «πράσινη» ανάπτυξη, μιας και η αγορά της οικοδομής έχει παγώσει.

Μπορεί να πει κανείς ότι η απόδοση των οικιακών φωτοβολταϊκών με τις προηγούμενες τιμές, ήταν εξωφρενική, σχεδόν σκανδαλώδης και ότι ακόμα και με τη μείωση των τιμών στο μισό, η οικονομική απόδοση ενός οικιακού φωτοβολταϊκού παραμένει ακόμη συμφέρουσα.

Η ζήτηση όμως στην αγορά των οικιακών φωτοβολταϊκών κινείται με όρους λιανικής. Και στις αγορές λιανικής, η επικοινωνία του προϊόντος παίζει μεγαλύτερο ρόλο από την τιμή.

Ο χειρισμός του ΥΠΕΚΑ και ο χαρακτηρισμός της Πελοποννήσου ως κορεσμένο δίκτυο από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, σε συνδυασμό με τις φήμες της αγοράς («η ΔΕΗ δεν πληρώνει», «θα φορολογηθούν», «θα αλλάξει αναδρομικά η τιμή») αλλά και γενικότερα η έλλειψη αξιοπιστίας που έχει δείξει η Πολιτεία σε άλλους τομείς, πάγωσαν την αγορά.

Καθημερινά, από τις 10 Αυγούστου, εκατοντάδες μηχανικοί και τεχνίτες απολύονται καθημερινά από τις εταιρείες που ασχολούνταν αποκλειστικά με την εγκατάσταση οικιακών φωτοβολταϊκών, τη στιγμή που τα κόμματα της συγκυβέρνησης, δηλώνουν ρητά τη σταθερή γραμμή τους για ούτε μια απόλυση στο δημόσιο τομέα.

Οικονομοτεχνικά, η κατάσταση θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως «βίαια διόρθωση». Διόρθωση μιας αγοράς, που ρυθμίζεται και τρέχει με όρους που θέτει αποκλειστικά η Πολιτεία. Μιας αγοράς που αφέθηκε να τρέξει ξέφρενα από την ίδια την Πολιτεία και που σβήνει σήμερα πάλι από κακό χειρισμό της Πολιτείας, αφού δεν έχει κανένα μαξιλάρι ασφαλείας με έργα για τους επόμενους μήνες, μέχρις ότου λυθούν οι στρεβλώσεις στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Το συμπέρασμα

Το Πρόγραμμα Ανάπτυξης φωτοβολταϊκών σε κτιριακές εγκαταστάσεις έχει αναπτυξιακό χαρακτήρα για τις τοπικές κοινωνίες. Δεν ήταν τυχαίο ότι η Κοινή Υπουργική Απόφαση θέσπισης του Προγράμματος είχε τις υπογραφές των Υπουργών Ανάπτυξης, Οικονομίας και ΠΕΧΩΔΕ.

Το λόγο τον έχει τώρα το Υπουργείο Ανάπτυξης, που πρέπει να δει την κατάσταση μέσα από διαφορετικό πρίσμα. Το Πρόγραμμα πρέπει άμεσα να τροποποιηθεί ή να συμπληρωθεί από κάποιο άλλο, που θα διαμορφωθεί λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα κατάσταση, αλλά και την κατάσταση που αναμένεται να δημιουργηθεί τα επόμενα χρόνια.

Ένα Πρόγραμμα που μπορεί να περιλαμβάνει και άλλες τεχνολογίες, όπως τις μικρές ανεμογεννήτριες και τη συμπαραγωγή μικρής κλίμακας.

Λύσεις υπάρχουν ακόμα και χωρίς την επιβάρυνση του τέλους ΑΠΕ, που μπορούν να συμβάλλουν ακόμα και στην απελευθέρωση της λιανικής αγοράς ενέργειας και να εκμεταλλευθούν ακόμα και το κεφάλαιο που με τόση προθυμία οι ξένοι επενδυτές θέλουν να επενδύσουν στη χώρα μας, αφήνοντας κάτι στον απλό πολίτη.

Λύσεις που μπορούν να δημιουργήσουν έσοδα στο κράτος, να δώσουν ζωή στις τοπικές κοινωνίες και να αντιστρέψουν το κλίμα δίνοντας ένα ισχυρό μήνυμα ανάπτυξης.

Αρκεί όμως να έχει κανείς τη διάθεση να τις αναζητήσει και να τις εφαρμόσει.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου